СОЦИАЛИСТИЧЕСКИЯТ КИБЕРНЕТИЧЕН ИДЕАЛ НА ЕВГЕНИ МАТЕЕВ
Резюме
Представени са основните идеи и приноси на Евгени Матеев, чието мащабно творчество трудно може да бъде обхванато изцяло. След кратък биографичен преглед е проследено развитието на възгледите му, засягащи теорията на системите и кибернетиката. Анализирани са ключовите елементи на неговия модел на социализма и алгоритъмът за практическото му приложение. Разгледани са и основни методологически положения, формулирани във фундаменталния му труд от 1987 г. „Структура и управление на икономическата система“, вкл. микроикономически аспекти, свързани с ролята на предприятията.
Как да се цитира тази статия
Nenovsky, N., Ts. Marinova, Ts. (2026). Sotsialisticheskiyat kibernetichen ideal na Evgeni Mateev. Chast parva: Proizvoditelnost na truda, planirane i avtomatizirani sistemi za upravlenie. (The Socialist Cybernetic Ideal of Evgeni Mateev. Part One: Labor Productivity, Planning, and Automated Management Systems). Economic Thought Journal, 71 (1), 53–83 (in Bulgarian). https://doi.org/10.56497/etj2671103

Референции
Abdel-Fadil, M. (1975). La planification des prix en économie socialiste. Paris: PUF.
Adam, J. (1989). Economic reformes in the Soviet Union and Eastern Europe since the 1960s. London: Macmillan.
Aganbegyan, A., Belkin, V. (red.). (1961). Primeneniye matematiki i elektronnoy tekhniki v planirovanii. Moskva: Ekonomizdat. [Аганбегян, А., Белкин, В. (ред.). (1961). Применение математики и электронной техники в планировании. Москва: Экономиздат] (in Russian).
Aganbegyan, A., Granberg, A. (1968). Ekonomiko-matematicheskiy analiz mezhotraslevogo balansa SSSR. Moskva: Mysl'. [Аганбегян, А., Гранберг, А. (1968). Экономико-математический анализ межотраслевого баланса СССР. Москва: Мысль] (in Russian).
Akademik Evgeni Mateev na 60 godini (redaktsionna statiya). Ikonomicheska misal, 1980, No. 2, 11–21. [Академик Евгени Матеев на 60 години (редакционна статия). Икономическа мисъл, 1980, No. 2, 11–21] (in Bulgarian).
Aroyo, Zh. (1962). Zakonat za stoynostta i tsenoobrazuvaneto v NRB. Sofiya: Nauka i izkustvo. [Аройо, Ж. (1962). Законът за стойността и ценообразуването в НРБ. София: Наука и изкуство] (in Bulgarian).
Aroyo, Zh. (1963). Metodologicheski problemi na obrazuvaneto na tsenite pri sotsializma. Trudove na VII „Karl Marks“, T. 1, 1–64. [Аройо, Ж. (1963). Методологически проблеми на образуването на цените при социализма. Трудове на ВИИ „Карл Маркс“, Т. 1, 1–64] (in Bulgarian).
Aroyo, Zh. (1986). Zakonat za stoynostta pri sotsializma. Sofiya: Partizdat. [Аройо, Ж. (1986). Законът за стойността при социализма. София: Партиздат] (in Bulgarian).
Aroyo, Zh (1989). Ikonomicheskata sistema na sotsializma. Savremenen pogled i analiz. Sofiya: Partizdat. [Аройо, Ж (1989). Икономическата система на социализма. Съвременен поглед и анализ. София: Партиздат] (in Bulgarian).
Asselain, J-Ch. (1981). Plan et profit en économie socialiste. Paris: Presse de la fondation nationale des sciences politiques.
Asselain, J.-Ch., Boncoeur, J. (1978). Rationalité des „prix à deux canaux“. In : Lavigne, M. (éd.). Economie politique de la planification en système socialiste. Paris: Economica, 136–171.
Avramov, R., Ganev, K., & Petranov, S. (2022). To Command or to Understand? Planning Concepts and Economic Research in Communist Bulgaria. MPRA Paper 123632. University Library of Munich, Germany.
Belkin, V. (2002). Zadalis' li reformy Gaydara? Novyy mir, No. 1. [Белкин, В. (2002). Задались ли реформы Гайдара? Новый мир, No. 1] (in Russian).
Belykh, A. (2007). Istoriya rossiyskikh ekonomiko-matematicheskikh issledovaniy. Pervyye sto let. Moskva: LKI. [Белых, А. (2007). История российских экономико-математических исследований. Первые сто лет. Москва: ЛКИ] (in Russian).
Bonev, S. (1966). Povishavane na nauchnoto ravnishte na planirane na narodnoto stopanstvo. Ikonomicheska misal, No. 1, 3–21. [Бонев, С. (1966). Повишаване на научното равнище на планиране на народното стопанство. Икономическа мисъл, No. 1, 3–21] (in Bulgarian).
Bonev, S. (1968). Planirane i ikonomicheski lostove. Sofiya: Izd. na BKP. [Бонев, С. (1968). Планиране и икономически лостове. София: Изд. на БКП] (in Bulgarian).
Bornstein, M. (ed.). (1973). Plan and market. Economic Reform in Eastern Europe. New Haven and London: Yele University Press.
Brody, A. (1971). Proportion, Price and Planning. Budapest: Akademia Kiado.
Brus, W. (1972 [1964]). The market in a socialist economy. London and Boston: Routledge & Kegan Paul.
Burlakov, G. (2008). Proektat na akademik Evgeni Mateev za avtomatiziranata sistema za upravlenie v kontekst na gospodstvashtite ikonomicheski teorii. Ikonomicheski alternativi, No. 5, 103–114. [Бурлаков, Г. (2008). Проектът на академик Евгени Матеев за автоматизираната система за управление в контекст на господстващите икономически теории. Икономически алтернативи, No. 5, 103–114] (in Bulgarian).
Chavance, B. (1979). Les bases de l’économie politique du socialisme (essaie d’histoire critique 1917-1954). Grenoble: Université de Grenoble.
Chavance, B. (1992). Les réformes économiques à l'Est (de 1950 aux années 1990). Paris: Nathan.
Chobanova, R. (2015). Upravlenie, efektivnost, integratsiya – savremenen prochit na truda na akad. E. Mateev. V: Upravlenie efektivnost integratsiya. V tarsene na savremenni resheniya. Sbornik dokladi ot konferentsiya, posvetena na 95-ta godishnina ot rozhdenieto na akademik Evgeni Mateev. Sofiya: NBU, 5–16. [Чобанова, Р. (2015). Управление, ефективност, интеграция – съвременен прочит на труда на акад. Е. Матеев. В: Управление ефективност интеграция. В търсене на съвременни решения. Сборник доклади от конференция, посветена на 95-та годишнина от рождението на академик Евгени Матеев. София: НБУ, 5–16] (in Bulgarian).
Christian, M., Kott, S., Matějka, O. (eds.) (2018). Planning in Cold War Europe. Competition, cooperation, circulations (1950s–1970s). Berlin/Boston: Walter de Gruyter GmbH.
Csikos-Nagy, B. (1975). Socialist Price Theory and Price Policy. Budapest: Akademia Kiado.
Denis, H., Lavigne, M. (1965). Le problème des prix en Union Soviétique. Paris: Cujas.
Dobb, M. (1955). On Economic Theory and Socialism. Collected Papers. London: Routledge & Kegan Paul.
Dobb, M. (1960). An Essay on Economic Growth and Planning. London: Routledge & Kegan Paul.
Dobrev, K. (1953). Za reshitelno preodolyavane na greshkite v nashata ikonomicheska nauka. Novo vreme, 29 (4), 18–32. [Добрев, К. (1953). За решително преодоляване на грешките в нашата икономическа наука. Ново време, 29 (4) 18–32] (in Bulgarian).
Dunlop, J., Fedorenko, N. (eds.). (1967). Planning and Markets: Modern trends in Various Economic Systems. New York: McGraw-Hill.
Dyker, D. (1983). The Process of Investment in the Soviet Union. Cambridge: Cambridge University Press.
Gado, O. (1971). Reform of the Economic Mechanism in Hungary, development 1968–1971. Budapest: Akademia Kiado.
Glushkov, V. (1972). Vvedeniye v ASU. Kiyev: Tekhnika. [Глушков, В. (1972). Введение в АСУ. Киев: Технiка] (in Russian).
Granberg, A. (1988). Modelirovaniye sotsialisticheskoy ekonomiki. Moskva: Ekonomika. [Гранберг, А. (1988). Моделирование социалистической экономики. Москва: Экономика] (in Russian).
Kobrinskiy, N., Mayminas, YE., Smirnov, A. (1982). Ekonomicheskaya kibernetika. Moskva: Ekonomika. [Кобринский, Н., Майминас, Е., Смирнов, А. (1982). Экономическая кибернетика. Москва: Экономика] (in Russian).
Kronrod, Ya. (red.). (1959). Zakon stoimosti i yego ispol'zovaniye v narodnom khozyaystve SSSR. Moskva: Gosudarstvennoye izdatel'stvo politicheskoy literatury. [Кронрод, Я. (ред.). (1959). Закон стоимости и его использование в народном хозяйстве СССР. Москва: Государственное издательство политической литературы] (in Russian).
Kronrod, Ya. (1960). Stoimost' i tsena v usloviyakh sotsialisticheskoy ekonomiki. V: Kronrod, Ya. (red.). Problemy politicheskoy ekonomii sotsializma. Moskva: Gospolitizdat, 89–162. [Кронрод, Я. (1960). Стоимость и цена в условиях социалистической экономики. В: Кронрод, Я. (ред.). Проблемы политической экономии социализма. Москва: Госполитиздат, 89–162] (in Russian).
Kronrod, Ya. (1966). Zakony politicheskoy ekonomii sotsializma. Ocherki metodologii i teorii. Moskva: Mysl'. [Кронрод, Я. (1966). Законы политической экономии социализма. Очерки методологии и теории. Москва: Мысль] (in Russian).
Kuznetsova, T. (sost.). (2012). Ekonomicheskaya teoriya. Fenomen Ya. A. Kronroda. K 100-letiyu so dnya rozhdeniya. Moskva: Nestor-Istoriya. [Кузнецова, Т. (сост.). (2012). Экономическая теория. Феномен Я. А. Кронрода. К 100-летию со дня рождения. Москва: Нестор-История] (in Russian).
Lange, O. (1968 [1965]). Vvedeniye v ekonomicheskuyu kibernetiku. Moskva: Progress. [Ланге, О. (1968 [1965]). Введение в экономическую кибернетику. Москва: Прогресс] (in Russian).
Lavigne, M. (éd.). (1978). Economie politique de la planification en système socialiste. Paris: Economica.
Lavoie, D. (2015 [1985]). Rivalry and central planning. Mercatus center, Arlington: George Mason University.
Lorenzi, J. H. (1975). Le marché dans la planification. Paris: PUF.
Lur'ye, A., Nit, I. (1973). Ekonomiko-matematicheskoye modelirovaniye sotsialisticheskogo khozyaystva. Moskva: MGU. [Лурье, А., Нит, И. (1973). Экономико-математическое моделирование социалистического хозяйства. Москва: МГУ] (in Russian).
Manevich, V. (1975). Razvitiye teorii planovogo tsenoobrazovaniya v sovetskoy ekonomicheskoy literature. Moskva: Nauka. [Маневич, В. (1975). Развитие теории планового ценообразования в советской экономической литературе. Москва: Наука] (in Russian).
Manov, V. (2010). Prozreniyata na akademik Evgeni Mateev za prehoda kam nov tip tsivilizatsiya. Godishnik na UNSS, 229–305. [Манов, В. (2010). Прозренията на академик Евгени Матеев за прехода към нов тип цивилизация. Годишник на УНСС, 229–305] (in Bulgarian).
Manov, V. (2023). Tvorchestvoto na akademik Mateev i balgarskiyat prinos v svetovnata sakrovishtnitsa na znanieto. V: Mateev, E. (2023). Avtomatizirana sistema za upravlenie na narodnoto stopanstvo. Sofiya: UNSS, iv–xlix. [Манов, В. (2023). Творчеството на академик Матеев и българският принос в световната съкровищница на знанието. В: Матеев, Е. (2023). Автоматизирана система за управление на народното стопанство. София: УНСС, iv–xlix] (in Bulgarian).
Marcheva, I. (2016). Politikata za stopanska modernizatsiya v Balgariya po vreme na Studenata voyna. Sofiya: Letera. [Марчева, И. (2016). Политиката за стопанска модернизация в България по време на Студената война. София: Летера] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1944). Prochistvane na universiteta. Rabotnichesko delo, br. 84, 8 dekemvri. [Матеев, Е. (1944). Прочистване на университета. Работническо дело, бр. 84, 8 декември] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1947). Subektivnata shkola i marksistko-leninskata politicheska ikonomiya. Sofiya: Izd. na Balg. Rabotnicheska partiya (komunisti). [Матеев, Е. (1947). Субективната школа и марксистко-ленинската политическа икономия. София: Изд. на Бълг. Работническа партия (комунисти)] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1949). Kam vaprosa za saizmervaneto na kapitalnite i eksploatatsionnite razhodi (izbor na varianti). Sofiya: Izd. na BAN. [Матеев, Е. (1949). Към въпроса за съизмерването на капиталните и експлоатационните разходи (избор на варианти). София: Изд. на БАН] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1956). Proizvoditelnostta na truda pri sotsializma i narodnostopanskoto planirane. Sofiya: Izd. na BKP. [Матеев, Е. (1956). Производителността на труда при социализма и народностопанското планиране. София: Изд. на БКП] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1960). Balans na narodnoto stopanstvo. Sofiya: Nauka i izkustvo. [Матеев, Е. (1960). Баланс на народното стопанство. София: Наука и изкуство] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1964). Problems of planning in socialist countries. Sofia: Bulgarian Academy of Sciences.
Mateyev, E. (1966). Perspektivnoye planirovaniye i ekonomicheskaya kibernetika. Sofiya: Izd. na BAN. [Матеев, Е. (1966). Перспективное планирование и экономическая кибернетика. София: Изд. на БАН] (in Russian).
Mateev, E. (1967). Perspektivno planirane i ikonomicheska kibernetika. Sofiya: Nauka i izkustvo. [Матеев, Е. (1967). Перспективно планиране и икономическа кибернетика. София: Наука и изкуство] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1967). Mathematics and the national economy. In: Dunlop, J., Fedorenko, N. (eds.). Planning and Markets: Modern trends in Various Economic Systems. New York: McGraw-Hill, 351–373.
Mateyev, E. (1969). Teoriya stoimosti Marksa i problemy optimal'nogo plana. V: K. Dobrev (red.). (1969). Teorii ekonomicheskogo rosta. Sofiya: Izd. Bolgarskoy akademii nauk, 27–50. [Матеев, Е. (1969). Теория стоимости Маркса и проблемы оптимального плана. В: Добрев, К. (ред.). Теории экономического роста. София: Изд. Болгарской академии наук, 27–50] (in Russian).
Mateev, E. (1970). Rentabilnost i planirane. Sofiya: Izd. na BAN. [Матеев, Е. (1970).
Рентабилност и планиране. София: Изд. на БАН] (in Bulgarian).
Mateyev, E. (1974). Effektivnost' i optimizatsiya. Voprosy ekonomiki, No. 9, 93–102. [Матеев, Е. (1974). Эффективность и оптимизация. Вопросы экономики, No. 9, 93–102] (in Russian).
Mateev, E. (1975). Automated system for national economic management. Sofia: Bulgarian Academy of Sciences.
Mateev, E. (1976). Upravlenie, efektivnost, integratsiya. V tarsene na resheniya. Sofiya: Partizdat. [Матеев, Е. (1976). Управление, ефективност, интеграция. В търсене на решения. София: Партиздат] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1978). Ikonomika i obkrazhavashta sreda. Ikonomicheska misal, No. 10, 3–11. [Матеев, Е. (1978). Икономика и обкръжаваща среда. Икономическа мисъл, No. 10, 3–11] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1979). Ekonomika a sociologie. Sociologický Časopis/Czech Sociological Review, 15 (6), 545–555.
Mateev, E. (1980). Filosofiya i ikonomika. Filosofska misal, No. 4, 34–57. [Матеев, Е. (1980). Философия и икономика. Философска мисъл, No. 4, 34–57] (in Bulgarian).
Mateyev, E. (1980а). Upravleniye ekonomikoy i ideologiya. V: Kamenitser, S. (red.). Kriticheskiy analiz burzhuaznykh teoriy i praktika upravleniya (po materialam mezhdunarodnoy konferentsii, Budapesht, 1978 g.). Moskva: Progress, 240–254. [Матеев, Е. (1980а). Управление экономикой и идеология. В: Каменицер, С. (ред.). Критический анализ буржуазных теорий и практика управления (по материалам международной конференции, Будапешт, 1978 г.). Москва: Прогресс, 240–254] (in Russian).
Mateyev, E. (1982). K ekonomicheskoy interpretatsii obratnoy matritsy mezhotraslevykh svyazey. Ekonomika i matematicheskiye metody, No. 3, 412–421. [Матеев, Е. (1982). К экономической интерпретации обратной матрицы межотраслевых связей. Экономика и математические методы, No. 3, 412–421] (in Russian).
Mateev, E. (1982а). Matematika i ikonomika. Ikonomicheska misal, No. 3, 24–36. [Матеев, Е. (1982). Математика и икономика. Икономическа мисъл, No. 3, 24–36] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1983). Aktualni problemi na sotsialisticheskata ikonomika. V: Lyubikov, T. (sast.). Sbornik trudove i biografichni belezhki za akad. Evgeni Mateev. Sofiya: Izd. na VII „Karl Marks“. [Матеев, Е. (1983). Актуални проблеми на социалистическата икономика. В: Любиков, Т. (съст.). Сборник трудове и биографични бележки за акад. Евгени Матеев. София: Изд. на ВИИ „Карл Маркс“] (in Bulgarian).
Mateev, E. (1987). Struktura i upravlenie na ikonomicheskata sistema. Sofiya: Nauka i izkustvo. [Матеев, Е. (1987). Структура и управление на икономическата система. София: Наука и изкуство] (in Bulgarian).
Mateev, E. (2000 [1968, za sluzhebno polzvane]). Za upravlenieto na ikonomikata v SASHT. Sofiya: Novi horizonti. [Матеев, Е. (2000 [1968, за служебно ползване]). За управлението на икономиката в САЩ. София: Нови хоризонти] (in Bulgarian).
Mateev, E. (2023 [1974]). Avtomatizirana sistema za upravlenie na narodnoto stopanstvo. Sofiya: UNSS. [Матеев, Е. (2023 [1974]). Автоматизирана система за управление на народното стопанство. София: УНСС] (in Bulgarian).
Morozov, A., Glushkova, V., Korobkova, T. (2013). Sozdaniye YEdinoy Sistemy Sotsial'noy Informatsii (YESSI) – bolgarskoy OGAS (Nauchnoye sotrudnichestvo Instituta kibernetiki s bolgarskimi uchrezhdeniyami i predpriyatiyami (1967–1978 g.). Matematicheskiye mashiny i sistemy, No. 3, 3–22. [Морозов, А., Глушкова, В., Коробкова, Т. (2013). Создание Единой Системы Социальной Информации (ЕССИ) – болгарской ОГАС (Научное сотрудничество Института кибернетики с болгарскими учреждениями и предприятиями (1967–1978 г.). Математические машины и системы, No. 3, 3–22] (in Russian).
Nemchinov, V. (1962). Ekonomiko-matematicheskiye metody i modeli. Moskva: Sotsekgiz. [Немчинов, В. (1962). Экономико-математические методы и модели. Москва: Соцэкгиз] (in Russian).
Nenovsky, N., Marinova, T. (2025). History of planning and cybernetics in Bulgaria during socialism: the contributions of Evgeni Mateev. Economic History Working Papers, 2025/No. 6. Genève: Paul Bairoch Institute of Economic History.
Nenovsky, N., Marinova, T. (2026). Bulgarian Economists on the Development of an Independent Basis for Price Formation in COMECON Trade (1958–1971). MPRA Paper, No. 127666.
Nenovsky, N., Marinova, Tsv. (2026). Georgi Petrov i teoretichnite osnovi na pazarnoto sotsialistichesko stopanstvo v Balgariya (Chast parva: Pazar, pechalba i tsenoobrazuvane). Ikonomicheska misal, 71 (1), 24–52. [Неновски, Н., Маринова, Цв. (2026). Георги Петров и теоретичните основи на пазарното социалистическо стопанство в България (Част първа: Пазар, печалба и ценообразуване). Икономическа мисъл, 71 (1), 24–52] (in Bulgarian).
Nenovsky, N., Penchev, P. (2017). Between Carl Menger and Peter Struve: On Russian Liberal Economics. History of Economic Ideas, 25 (3), 11–40.
Neuberger, E. (1959). The Yugoslav Investment Auctions. Quarterly Journal of Economics, 73 (1), 88–115.
Notkin, A. (1948). Ocherki teorii sotsialisticheskogo vosproizvodstva. Moskva: Gospolitizdat. [Ноткин, А. (1948). Очерки теории социалистического воспроизводства. Москва: Госполитиздат] (in Russian).
Notkin, A. (1960). Optimal'noye sochetaniye nakopleniya i potrebleniya i norma nakopleniya. V: Kronrod, Ya. (red.). Problemy politicheskoy ekonomii sotsializma. Moskva: Gospolitizdat, 163–201. [Ноткин, А. (1960). Оптимальное сочетание накопления и потребления и норма накопления. В: Кронрод, Я. (ред.). Проблемы политической экономии социализма. Москва: Госполитиздат, 163–201] (in Russian).
Novozhilov, V. V. (1995). U istokov podlinnoy ekonomicheskoy nauki (predisloviye Petrakov, N. (3–14), tekst biografii Kozerskaya, N. (71–228). Moskva: Nauka. [Новожилов, В. В. (1995). У истоков подлинной экономической науки (предисловие Петраков, Н. (3–14), текст биографии Козерская, Н. (71–228). Москва: Наука] (in Russian).
Nuti, M. (1970). Review on „Planning and Markets: Modern Trends in Various Countries“. The Economic Journal, 80 (317), 136–139.
Peters, B. (2016). How Not to Network a Nation : The Uneasy History of the Soviet Internet (Information Policy). Massachusetts: The MIT Press.
Petrakov, N. (1971). Nekotoryye voprosy upravleniya ekonomikoy. Moskva: Mysl'. [Петраков, Н. (1971). Некоторые вопросы управления экономикой. Москва: Мысль] (in Russian).
Petrov, G. (1964). Otnosno bazata na tsenite pri sotsializma. Ikonomicheska misal, No. 9, 87–103. [Петров, Г. (1964). Относно базата на цените при социализма. Икономическа мисъл, No. 9, 87–103] (in Bulgarian).
Petrov, G. (1969). Stokovi otnosheniya i tsenoobrazuvane pri sotsializma. Sofiya: Nauka i izkustvo. [Петров, Г. (1969). Стокови отношения и ценообразуване при социализма. София: Наука и изкуство] (in Bulgarian).
Petrov, G. (1976). Danatsite v sistemata na planovoto rakovodstvo na sotsialisticheskite predpriyatiya. Varna: Izd. „Georgi Bakalov“. [Петров, Г. (1976). Данъците в системата на плановото ръководство на социалистическите предприятия. Варна: Изд. „Георги Бакалов“] (in Bulgarian).
Petrov, G. (1978). Finansirane na razshirenoto vazproizvodstvo i na tehnicheskiya progres. Sofiya: Nauka i izkustvo. [Петров, Г. (1978). Финансиране на разширеното възпроизводство и на техническия прогрес. София: Наука и изкуство] (in Bulgarian).
Petrov, G. (1987). Planomernost i pazarni otnosheniya. V: Andonov, B. (red.). Stokovo-parichnite otnosheniya i upravlenieto na ikonomikata pri sotsializma. Sofiya: Nauka i izkustvo, 49–82. [Петров, Г. (1987). Планомерност и пазарни отношения. Разпределение на доходите на стопанските организации. В: Андонов, Б. (ред.). Стоково-паричните отношения и управлението на икономиката при социализма. София: Наука и изкуство, 49–82] (in Bulgarian).
Petrov, G. (1987а). Razpredeleniе na dohodite na stopanskite organizatsii. V: Andonov, B. (red.). Stokovo-parichnite otnosheniya i upravlenieto na ikonomikata pri sotsializma. Sofiya: Nauka i izkustvo, 130–162. [Петров, Г. (1987а). Разпределение на доходите на стопанските организации. В: Андонов, Б. (ред.). Стоково-паричните отношения и управлението на икономиката при социализма. София: Наука и изкуство, 130–162] (in Bulgarian).
Petrov, G. (1990). Krahat na totalitarnata ikonomika. Deformatsii na obshtestvenata sobstvenost. Sofiya: Nauka i izkustvo. [Петров, Г. (1990). Крахът на тоталитарната икономика. Деформации на обществената собственост. София: Наука и изкуство] (in Bulgarian).
Petrov, G. (1990a). Stopanskata smetka v darzhavnite industrialni predpriyatiya do 1964 g. V: Berov, L., Dimitrov, D. (red.). Razvitie na industriyata v Balgariya (1834, 1947, 1989). Sofiya: Nauka i izkustvo, 307–318. [Петров, Г. (1990a). Стопанската сметка в държавните индустриални предприятия до 1964 г. В: Беров, Л., Димитров, Д. (ред.). Развитие на индустрията в България (1834, 1947, 1989). София: Наука и изкуство, 307–318] (in Bulgarian).
Petrov, G. (1990b). Stopanskata smetka v darzhavnite predpriyatiya sled 1964 g. V: Berov, L., Dimitrov, D. (red.). Razvitie na industriyata v Balgariya (1834, 1947, 1989). Sofiya: Nauka i izkustvo, 445–466. [Петров, Г. (1990b). Стопанската сметка в държавните предприятия след 1964 г. В: Беров, Л., Димитров, Д. (ред.). Развитие на индустрията в България (1834, 1947, 1989). София: Наука и изкуство, 445–466] (in Bulgarian).
Petrov, G. (2016). Lazhlivite reformi v Balgariya. Sofiya (sobstveno izdanie). [Петров, Г. (2016). Лъжливите реформи в България. София (собствено издание)] (in Bulgarian).
Polterovich, V. (1985). Norma diskonta i koeffitsiyent prioritetnosti otrasley. Ekonomika i matematicheskiye metody, 21 (5), 895–910. [Полтерович, В. (1985). Норма дисконта и коэффициент приоритетности отраслей. Экономика и математические методы, 21 (5), 895–910] (in Russian).
Selucky, R. (1972). Economic Reforms in Eastern Europe. New York: Praeger.
Seurot, F. (1978). La fonction d’utilité sociale en système socialiste. In: Lavigne, M. (éd.). Economie politique de la planification en système socialiste. Paris: Economica, 15–37.
Shapkarev, P. (1987). Ikonomiko-matematicheskata laboratoriya pri BAN na 20 godini. V: Vladov, H. (red.). Ikonomiko-matematicheskoto modelirane v deystvie. Sofiya: Izd. na BAN, 7–17. [Шапкарев, П. (1987). Икономико-математическата лаборатория при БАН на 20 години. В: Владов, Х. (ред.). Икономико-математическото моделиране в действие. София: Изд. на БАН, 7–17] (in Bulgarian).
Stoimenov, M. (1984). Valutnata konvertiruemost pri sotsializma. Problemi i perspektivi. Sofiya: Nauka i izkustvo. [Стоименов, М. (1984). Валутната конвертируемост при социализма. Проблеми и перспективи. София: Наука и изкуство] (in Bulgarian).
Tartarin, R. (1978). Schémas de reproduction et politique d’industrialisation, In: Lavigne, M. (éd.). Economie politique de la planification en système socialiste. Paris: Economica, 62–101.
Todorov, H. (2003). Teoriya na akademik Evgeni Mateev za upravlenie na natsionalnata ikonomika. Sofiya: IK „Hristo Botev. [Тодоров, Х. (2003). Теория на академик Евгени Матеев за управление на националната икономика. София: ИК „Христо Ботев“] (in Bulgarian).
Tsagolov, N. (red.). (1959). Zakon stoimosti i yego rol' pri sotsializme. Moskva: Gosplanizdat. [Цаголов, Н. (ред.). (1959). Закон стоимости и его роль при социализме. Москва: Госпланиздат] (in Russian).
Voyeykov, M. (2023). Marksizm i intellektual'naya Rossiya. Politekonomicheskiye siluety: Tugan-Baranovskiy, Rubin, Kronrod. Moskva: URSS Lenand. [Воейков, М. (2023). Марксизм и интеллектуальная Россия. Политэкономические силуэты: Туган-Барановский, Рубин, Кронрод. Москва: URSS Ленанд] (in Russian).
Vladimirova, K. (red.). (2009). Spomeni za akademik Evgeni Mateev. Sofiya: Sayuz na uchenite v Balgariya. [Владимирова, К. (ред.). (2009). Спомени за академик Евгени Матеев. София: Съюз на учените в България] (in Bulgarian).
Wilczynski, J. (1972). Socialist Economic Development and Reforms. London: Palgrave Macmillan.
Yahiel, N. (1997). Todor Zhivkov i lichnata vlast. Spomeni, dokumenti, analizi. Sofiya: Izd. M-8-M. [Яхиел, Н. (1997). Тодор Живков и личната власт. Спомени, документи, анализи. София: Изд. М-8-М] (in Bulgarian).
Yanakiev, R. (1972). Nauchno-tehnicheskata revolyutsiya i avtomatiziranite sistemi. Sofiya: Partizdat. [Янакиев, Р. (1972). Научно-техническата революция и автоматизираните системи. София: Партиздат] (in Bulgarian).
Yaremenko, Yu. (1981). Strukturnyye izmeneniya v sotsialisticheskoy ekonomike. Moskva: Mysl'. [Яременко, Ю. (1981). Структурные изменения в социалистической экономике. Москва: Мысль] (in Russian).
Zauberman, A. (1967). Aspects of Planometrics. New Haven: Yale University Press.
Zauberman, A. (1975). The Mathematical Revolution in Soviet Economics. The Royal Institute of international Affairs, London: Oxford University Press.
